By Assoc. Prof. Dr. Mehmet Sorar | Published: 31.10.2026

Bel Fıtığında Ağrı Kesici: Ne Kadar Yardımcı Olur, Riskleri Neler?

Ağrı kesicilerin bel fıtığına bağlı siyatikteki (belden bacağa yayılan sinir ağrısı) yararı sanıldığından daha belirsizdir. OrthoInfo, NSAİİ'lerin (steroid olmayan iltihap giderici ağrı kesiciler) ağrıyı hafifletebildiğini söyler; NICE ve Cochrane ise yararın sınırlı, yan etki riskinin daha yüksek olduğunu bildirir. İlaç seçimi ve bırakılması hekimle kararlaştırılır.

NSAİİ'ler siyatikte gerçekten işe yarıyor mu?

Burada kaynaklar aynı şeyi söylemiyor ve bunu saklamak doğru olmaz. Amerikan Ortopedi Cerrahları Akademisi'nin hasta sitesi OrthoInfo, iltihap giderici ilaçların bel fıtığı ağrısını hafifletebileceğini belirtir. Buna karşılık İngiltere'nin NICE kılavuzu, siyatikte NSAİİ'lerin zarar riskini ve yararına dair kanıtın sınırlı olduğunu hekimlere hatırlatır. 2016 tarihli Cochrane derlemesi, siyatiği genel olarak ele alarak işin sayısal yanını gösterir:

• 10 çalışma ve 1651 katılımcı incelenmiş, yalnızca bir çalışmanın yanlılık riski (hatalı sonuç verme riski) düşük bulunmuştur.
• 918 kişilik üç çalışmada ağrıdaki azalma NSAİİ ve plasebo (etkin madde içermeyen sahte ilaç) gruplarında benzerdir. Kanıt kalitesi çok düşüktür.
• Genel iyileşmede NSAİİ plasebodan daha etkili bulunmuştur (risk oranı 1,14, düşük kaliteli kanıt).
• Yan etki riski NSAİİ grubunda daha yüksektir (risk oranı 1,40, düşük kaliteli kanıt).

Risk oranı iki grubu karşılaştırır; 1'in üzerindeki değer, o sonucun NSAİİ grubunda daha sık görüldüğünü anlatır. Bu sayılar ilacın kimseye yaramadığını göstermez. Gösterdikleri şudur: siyatikte ağrı üzerindeki etki kanıtlanmış değildir, yarar sınırlı ve belirsizdir, bu yarar yan etki riskiyle birlikte tartılmalıdır. Cochrane yazarları da yarar ve risk dengesinin gözetilmesi gerektiğini vurgular.

Diğer ağrı kesiciler için kılavuz ne diyor?

NICE, ağrı kesici gruplarını durumuna göre ayrı ele alır. Siyatik için söyledikleri ile genel bel ağrısı için söyledikleri her zaman aynı değildir:

NICE akut dönemi 3 aydan kısa, kronik dönemi 3 ay ve üzeri olarak tanımlar. Bu kılavuz İngiltere için hazırlanmıştır; Türkiye'deki ruhsat ve reçete kuralları bu yazıda incelenmedi.

Kimler daha dikkatli olmalı?

NICE, NSAİİ reçete edilirken mide-bağırsak, karaciğer ve kalp-böbrek üzerindeki olası zararlı etkilerin ve kişinin yaş gibi risk etkenlerinin hesaba katılmasını ister. Muayene, risk etkenlerinin izlenmesi ve mideyi koruyucu tedavi de bu değerlendirmenin parçasıdır. Bu nedenle aşağıdaki durumlarda ağrı kesiciyi hekiminize danışmadan kullanmayın:

• İleri yaştaysanız.
• Mide, bağırsak, karaciğer, kalp ya da böbrek sorununuz varsa.
• Gebeyseniz. ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA), 20. haftadan itibaren sağlık uzmanı özellikle önermedikçe NSAİİ kullanılmamasını ister. Bu dönemde ilaç, bebekte nadir ama ciddi böbrek sorunlarına ve amniyon sıvısının (bebeği çevreleyen sıvı) azalmasına yol açabilir; 30. hafta civarında bebekte kalp sorunlarına neden olabilir. Uyarı reçetesiz NSAİİ'leri de kapsar ve birçok reçetesiz ilaçta NSAİİ bulunduğu için kutudaki bilgiyi okumak gerekir. Ayrıntılar gebelikte bel fıtığı yazısında.

İlacı kim seçer, kim bırakır?

Bu yazıda marka, doz ya da size önerilecek bir ilaç adı bulamayacaksınız, çünkü doğru seçim yaşınıza, diğer hastalıklarınıza ve kullandığınız ilaçlara bağlıdır. İlacı seçmek, süresini belirlemek ve bırakmak hekiminizle birlikte verilecek kararlardır. NICE'ın "en düşük etkili doz, en kısa süre" ilkesi, ilacı kendi başınıza uzatmamanız için de iyi bir hatırlatmadır.

Ağrı kesiciden ne beklediğiniz de önemlidir. OrthoInfo'ya göre ameliyatsız tedaviler fıtığı iyileştirmez, vücudunuz fıtığı iyileştirmeye çalışırken belirtileri hafifletmeye yardımcı olur. Hangi yolun size uygun olduğu muayene sonrasında bel fıtığı tedavisi planı içinde netleşir. Reçetenizde başka ilaçlar da varsa kas gevşeticiler ve sinir ağrısı ilaçları yazılarına bakabilirsiniz.

İlaca rağmen sürüyorsa hangi belirtiler beklemez?

Ağrı kesici kullanıyor olmanız aşağıdaki durumları beklemeye bırakmanız için bir neden değildir. OrthoInfo bunları ameliyatın gündeme geldiği durumlar olarak sayar:

• Kas güçsüzlüğü ya da yürüme güçlüğü gelişmesi
• İdrar veya dışkı kontrolünün kaybı: son derece nadirdir, ancak hemen müdahale gerektiren kauda ekina sendromunun (idrar ve dışkı kontrolünü bozabilen acil bir durum) işareti olabilir
• Bir süre ameliyatsız tedaviye rağmen ağrının geçmemesi

İdrar veya dışkı kontrolünde sorun varsa zaman kaybetmeden acil servise başvurun. Genital bölge veya makat çevresinde uyuşma gibi diğer acil belirtiler için bel fıtığında acil belirtiler yazısına bakın. İlaca başladıktan sonra fark ettiğiniz yeni bir yakınmayı da hekiminize ya da eczacınıza söyleyin.

Kaynaklar

• NICE NG59: Low back pain and sciatica in over 16s: assessment and management
• Non-steroidal anti-inflammatory drugs for sciatica
• Herniated Disk in the Lower Back
• FDA recommends avoiding use of NSAIDs in pregnancy at 20 weeks or later because they can result in low amniotic fluid