Mikroskobik Disk Cerrahisi: Ameliyat Günü Adım Adım

Mikroskobik disk cerrahisi (mikrodiskektomi), sırttaki bir kesiden girilerek fıtıklaşmış disk malzemesinin büyütme altında alındığı ameliyattır. Genellikle genel anestezi altında yaklaşık 1-2 saat sürer; hastanede kalış kaynaklara göre aynı günden üç güne kadar değişir. Bu sayfa hazırlıktan ilk haftalara kadar süreci kaynaklardaki tariflerle anlatır.

Ameliyattan önce neler yapılır ve hangi riskler konuşulur?

Ameliyat genellikle ameliyatsız seçenekler denendikten sonra planlanır. Royal Berkshire broşürü, hastanın çoğunlukla düzenli ağrı kesici, ağır aktivitelerden kaçınma, fizyoterapi ve omurga enjeksiyonlarını denedikten sonra ameliyata geldiğini yazar. Healthdirect'e göre ameliyatın amacı sinirin iyileşmesine izin vermektir; sayfa birçok kişide belirtilerin ameliyatsız da düzeldiğini not eder ve alternatif olarak ağrı kesicileri, istirahati, egzersiz programını ve epidural alana steroid enjeksiyonunu sayar. Ameliyat kararının nasıl verildiği için bel fıtığı ameliyatı sayfasına bakabilirsiniz.

Healthdirect, ileri yaşta, obezitede, diyabet, kalp veya akciğer hastalığında ve sigara kullanımında risklerin daha yüksek olduğunu belirtir. Cleveland Clinic, sağlık ekibinin ameliyattan en az dört hafta önce tütünü bırakmanızı isteyebileceğini yazar. Aç kalma süresi ve kullandığınız ilaçlarla ilgili yapılacaklar kişiye göre değişebilir; bunları ameliyat ekibinize sorun ve hiçbir ilacı kendi başınıza bırakmayın.

Healthdirect ameliyatın risklerini iki grupta sıralar:

• Genel riskler: kanama (sinirleri sıkıştırabilen kan birikintisi, yani hematom dahil), yara enfeksiyonu, kan pıhtısı, idrar yapamama, göğüs enfeksiyonu, kalp krizi veya inme.
• Ameliyata özgü riskler: bacak ağrısında veya uyuşmada artış, mesane ya da bağırsak kontrolünün kaybı, ereksiyon sorunları, yanıcı sinir ağrısı, dura yırtığı (omurilik sıvısı sızıntısı) ve fıtığın tekrarı; tekrar bazen yeni bir ameliyat gerektirir.

Healthdirect'in verdiği tek rakam şudur: mesane, bağırsak veya cinsel işlev gibi sinirle ilgili sorunlar ortaya çıktığında 5 kişiden 3'ü tamamen eski haline dönmez.

Anestezi ve ameliyat adım adım nasıl ilerler?

Kaynaklar genel anesteziyi tarif eder; Healthdirect başka tekniklerin de mümkün olduğunu ekler. Ameliyat yaklaşık 1-2 saat sürer ve Healthdirect'e göre cerrah mikroskop veya başka bir büyütme kullanır. Adımlar kaynaklara göre şöyledir:

1. Anestezi altında sırtta, sorunlu diskin üzerinde bir kesi açılır. Royal Berkshire kesinin 3-4 cm, NASS yaklaşık 1 inç (yaklaşık 2,5 cm) olduğunu yazar.
2. Yumuşak dokular ayrılarak kemiğe ulaşılır; NASS'a göre kas laminadan (omurun arka kemik kemerinden) ayrılır ve diski görmek için çekiciler yerleştirilir.
3. Omurlar arasındaki bağda bir açıklık yapılır (Healthdirect); gerekirse kemikten veya bağdan bir bölüm de alınır (NASS).
4. Sinir nazikçe kenara alınır ve disk malzemesi çıkarılır; Royal Berkshire diskin iç kısmından da doku alındığını yazar.
5. Cerrah sinir kökünün serbestçe hareket edip etmediğini kontrol eder.
6. Cilt, eriyen bir dikişle kapatılır; genellikle dren gerekmez (Royal Berkshire). NASS, yerine herhangi bir malzeme konmadığını belirtir.

İlk 24 saatte neler olur?

İlk günün somut adımı yürümeye başlamaktır. NASS, anesteziden kısa süre sonra gözetim altında yürümeyi; Royal Berkshire broşürü ameliyatın ertesi günü yürümeyi tarif eder. Hastanede kalış kaynağa göre değişir: Healthdirect çoğu kişinin aynı gün eve gidebildiğini, NASS tipik olarak bir gün, Royal Berkshire bir ile üç gün (çoğunlukla bir gece) kalındığını yazar.

Yara, Royal Berkshire'a göre yaklaşık beş gün kapalı bırakılır; Healthdirect yaranın 10 gün kuru tutulmasını ister. Healthdirect'e göre bir fizyoterapist aktiviteyi nasıl artıracağınızı anlatır. Ayrıntılı yara bakımı için ameliyat sonrası dikiş ve yara bakımı yazısına bakabilirsiniz.

İlk haftalarda neler yapılır, nelerden kaçınılır?

İlk haftalarda yürüyüş desteklenir; ağır kaldırma, burulma ve aşırı öne eğilme sınırlanır. Süreler kaynaklar arasında farklıdır, bu yüzden ameliyat ekibinizin kendi talimatı önceliklidir.

• Healthdirect: ağır kaldırma ve burulmadan kaçının.
• NASS: dört hafta boyunca uzun süre oturmaktan, 5 pound'dan (yaklaşık 2,3 kg) ağır kaldırmaktan ve aşırı öne eğilmekten kaçının; hekim onaylayana kadar araba kullanmayın; bisiklet ve yüzme birkaç hafta sonra başlar. İşe dönüş fiziksel olmayan işlerde yaklaşık iki ile dört hafta veya daha erken, ağır kaldırma, ağır makine veya titreşimli işlerde en az altı ile sekiz haftadır.
• Royal Berkshire: ilk altı hafta kaldırma, burulma ve aşırı öne eğilme yok; yürüyüş, yüzme ve sabit bisiklet erken başlar; darbesiz spor, golf ve hafif tenis üç ay sonra; koşu ve ağır kaldırma altı ay yok; klinik kontrolü yaklaşık altıncı haftada.
• Cleveland Clinic: hafif aktivite yaklaşık iki hafta, rutin aktivite yaklaşık altı hafta, ağır fiziksel iş veya temaslı spor yaklaşık 12 hafta; eğilme, kaldırma ve burulma üç ile altı hafta sınırlı.

AANS, ameliyat gerektiren lomber disk fıtıklarının en sık mikrodiskektomiyle tedavi edildiğini söyler; aynı sayfa omurga ağrısı için kademeli iyileşmenin üç ay veya daha uzun sürmesinin beklendiğini belirtir. İş hayatına dönüş planı için bel fıtığında işe dönüş yazısı ayrıntı verir.

Rehabilitasyon ne zaman başlar?

Kanıt çok düşük kaliteli olmakla birlikte, ameliyattan hemen sonra başlayan programların karşılaştırma müdahalelerinden daha etkili olmadığını, 4-6. haftada başlamanın ağrıyı ve işlev kaybını egzersiz yapmamaya göre daha hızlı azalttığını düşündürüyor. Cochrane'in 2014 derlemesi, diskektomi veya mikrodiskektomi geçiren 2.503 kişiyi (ortalama yaş 41,4) kapsayan 22 randomize çalışmayı inceledi (10'u düşük yanlılık riskliydi); programlar 4 çalışmada hemen, 16 çalışmada 4-6. haftada, 2 çalışmada bir yıl sonra başlamıştı. 4-6. haftada başlayanların etkisi küçük ile orta arasındaydı (kısa vadeli ağrıda standartlaştırılmış ortalama fark -0,90).

Daha yoğun egzersiz biraz daha hızlı düzelme sağlayabilir; gözetimli ve evde egzersiz arasında anlamlı fark yoktur ve hiçbir çalışma daha yüksek yeniden ameliyat oranı bildirmedi. Yazarlar kanıtı düşük ile çok düşük kalitede buluyor ve belirli bir programın diğerlerinden iyi olduğunun söylenemeyeceğini yazıyor. Programı fizyoterapistiniz belirler.

Ameliyattan sonra hangi belirtilerde hemen başvurulmalı?

Mesane veya bağırsak değişikliği, ereksiyon güçlüğü, iki bacakta birden ağrı, açıklanamayan yeni güçsüzlük ya da genital veya makat çevresinde uyuşma acil tıbbi yardım gerektirir. Bu liste Healthdirect'in mikrodiskektomi sayfasındaki acil uyarı işaretleridir.

AANS ayrıca ameliyattan sonra ateş, titreme, yaradan akıntı veya yeni güçsüzlük görüldüğünde başvurulmasını listeler. Bu belirtilerde beklemeden ameliyat ekibinizi arayın; ulaşamazsanız acil servise gidin. Yöntemlerin birbiriyle karşılaştırılması bu sayfanın konusu değildir; bunun için mikrocerrahi ile bel fıtığı ameliyatı sayfasına bakabilirsiniz.

Kaynaklar

• Healthdirect Australia: Lumbar microdiscectomy
• Royal Berkshire NHS Foundation Trust: Spinal microdiscectomy (hasta broşürü)
• North American Spine Society (NASS): Lumbar (Open) Microscopic Discectomy
• Cleveland Clinic: Diskectomy: What It Is, Purpose, Procedure and Recovery
• Cochrane 2014: Rehabilitation after lumbar disc surgery
• AANS: Spinal Pain