Yazar: Doç. Dr. Mehmet Sorar | Yayın: 04.12.2025
Ankara’da TMS Seansı: Şehir Deneyimleri
Bir TMS seansı, rahat bir koltukta oturarak ya da yaslanarak, kafa derisine yerleştirilen bobinden verilen manyetik darbelerle yapılır; ameliyat ya da sedasyon gerekmez. Bu yazıda hasta anlatısı yoktur, Ankara'daki merkezler de değerlendirilmez. Seansın kaynaklarda tarif edilen akışı, hekime verilecek bilgiler ve bir merkezin seans sürecinde nelere bakılabileceği anlatılır.
Bir TMS seansı hangi adımlarla ilerler?
Cleveland Clinic'in hasta bilgi sayfası seansı şu sırayla tarif eder; bu, Ankara'ya özgü bir veri değil, genel bir akıştır. Kişisel anlatılar bir yöntemin işe yaradığını göstermediği için burada onlara yer verilmez, yalnızca kurumların bildirdiği akış aktarılır:
- Metal eşyalar çıkarılır.
- Kişi geriye yaslanabilen bir koltuğa oturur.
- Makine yüksek sesle tıkırdadığı için kulak tıkacı ya da kulaklık takılır.
- Bobin kafaya yerleştirilir.
- Test darbeleriyle uyarım şiddeti ayarlanır.
- Tedavi darbeleri verilir. Kafa derisinde hafif vuruşlar ya da başparmakta veya elde seğirme hissedilebilir.
- Seans, uygulamanın türüne göre yaklaşık 3 ile 40 dakika sürer: standart tekrarlayıcı TMS çoğunlukla 20 ila 40, theta-burst yaklaşık 3 ila 10 dakikadır.
Hissedilenlerin ve seans türleri arasındaki farkların ayrıntısı TMS seansını anlatan yazıda, hangi hastalıklar için izin bulunduğu ise TMS tedavisi sayfasındaki tabloda var. Cleveland Clinic seans için sedasyon gerekmediğini yazar, ancak seans sonrasında araç kullanma ya da işe dönme konusunda açık bir kural vermez. Bunu seans öncesinde ekibe sorun.
Seanstan önce hekime hangi bilgiler verilmelidir?
Nöbet öyküsü, vücuttaki metal ve elektronik cihazlar, kullanılan ilaçlar ve alkol ile uyku düzeni hekime söylenmelidir, çünkü bunlar TMS'nin uygulanıp uygulanamayacağını ve nöbet riskini etkiler. Kaynaklara göre bildirilmesi gerekenler şunlardır:
- Epilepsi ya da geçirilmiş nöbet. Oxford Health NHS Vakfı'nın 2026 tarihli broşürüne göre epilepsisi olanlar genellikle tedavi edilmez.
- Başta veya boyunda metal ya da elektronik implant: koklear implant, anevrizma klipsi ya da koili, beyin stimülatörü, metal plak, şarapnel (Cleveland Clinic). Oxford broşürü buna boyun ya da beyindeki stentleri, kulak ve gözdeki metal implantları ve metalik mürekkepli yüz dövmelerini ekler.
- Kalp pili ya da defibrilatör.
- Nöbet eşiğini düşüren ilaçlar. Cleveland Clinic bu durumda ilaçların değiştirilebileceğini ya da başka bir tedavinin önerilebileceğini yazar.
- Alkol kullanımı, uykusuzluk ve beyin hasarı öyküsü. Oxford broşürü bunların nöbet riskini artırabileceğini yazar; Stultz ve arkadaşlarının 2020 derlemesi de uykusuzluğu ve alkolü risk etkenleri arasında ele alır.
Kalça veya diz protezi ve diş dolguları Cleveland Clinic'e göre genellikle sorun sayılmaz. Oxford broşürü artan nöbet riskinin darbeler durunca sona erdiğini de belirtir. Taramanın dayandığı bilgiler (ilaç listesi, varsa implant ya da kalp pili belgeleri ve geçirilmiş nöbetlere ilişkin bilgi) önceden toplanırsa ilk görüşme kolaylaşır.
Seans programı günlük düzeni nasıl etkiler?
Cleveland Clinic'e göre tipik program haftada 5 gün, 4 ila 6 hafta sürer ve depresyonda çoğu kez yaklaşık 30 ila 36 seansa denk gelir; bu yüzden ulaşım ve iş planı tedavinin bir parçası olur. Aynı sayfa günde birkaç seansın yaklaşık 5 gün içinde verildiği hızlandırılmış programların bulunduğunu, bazı kişilerin ise sonradan idame seanslarına gereksinim duyabildiğini yazar. Hızlandırılmış programlar gün sayısını kısaltır, ama aynı gün içindeki seans sayısını artırır; Oxford Health broşürü depresyon için kullandığı bu tür protokolde nöbet riskinin daha yüksek olabileceğini de belirtir.
Bir merkeze sorulabilecekler şunlardır: günde kaç seans yapılacağı, kaç gün süreceği, seanslar arasındaki aralık ve bir seans kaçırılırsa programın nasıl ayarlanacağı. Ulaşım süresi gibi şehre özgü etkenleri kendi planınıza katmanız gerekir. Programların hastalığa göre sayıları ve süreleri TMS tedavisinin nasıl uygulandığını anlatan yazıda tabloyla verilmiştir.
Bir merkezin seans sürecinde nelere bakılabilir?
Bakılacak noktalar, kaynakların seansı anlattığı adımlardan çıkar: tarama, şiddet ayarı, işitme koruması ve uygulayanın eğitimi. Hekim değerlendirmesi için Ankara'da TMS hekimi seçerken sorulacak sorular yazısı ayrıca var. Seans sürecine ilişkin sorular şunlardır:
- Başlamadan önce metal, implant, nöbet öyküsü, ilaç, alkol ve uyku sorgulanıyor mu?
- Uyarım şiddeti seansın başında test darbeleriyle belirleniyor mu?
- Kulak tıkacı ya da kulaklık veriliyor mu?
- Seansı yürüten kişinin eğitimi nedir? IFCN uzman kılavuzu (Rossi ve ark., 2021) uygulayıcılar için asgari eğitim koşulları belirler ve geleneksel ya da örüntülü TMS protokolleriyle çalışma planlayanlara işletim güvenliği önerileri verir.
- Seans sırasında nöbet gibi bir sorun olursa ne yapılacağı anlatılıyor mu? Stultz ve ark. nöbetlerin genellikle kendiliğinden sonlandığını ve tedavinin çoğunlukla destekleyici olduğunu bildirir, ancak merkezin bu konuda bir planı olup olmadığı yine sorulabilir.
Seans sırasında ve sonrasında neler ekibe bildirilmelidir?
Giderek artan baş ağrısı ve sağlık ya da ilaç durumundaki değişiklikler ekibe hemen bildirilmelidir; seans dışında geçirilen bir nöbet ise acil sağlık hizmeti aramayı gerektirir. Cleveland Clinic nöbeti en ciddi yan etki olarak tanımlar ve çok nadir olduğunu yazar. Bildirilecek durumlar şunlardır:
- Seans sırasında ya da sonrasında nöbet ya da bilinç kaybı.
- Basit ağrı kesicilerle geçmeyen ya da giderek artan baş ağrısı. Oxford broşürü baş ağrısının genellikle bunlarla geçtiğini ve seanslar ilerledikçe azaldığını, ayrıca kafa derisindeki kas seğirmesi ile yorgunluğun sık görüldüğünü yazar.
- Seanslar arasında yeni bir implant, yeni bir ilaç ya da ilaç değişikliği.
- Ruh halinde belirgin kötüleşme ya da kendine zarar verme düşüncesi; bu durumda bir sonraki seans beklenmeden hekime ya da acil servise başvurulmalıdır.
Kaynaklar
- Cleveland Clinic: Transcranial Magnetic Stimulation (TMS)
- Oxford Health NHS Foundation Trust: rTMS patient information leaflet (v7.0, 2026)
- Stultz ve ark.: Transcranial Magnetic Stimulation (TMS) Safety with Respect to Seizures: A Literature Review, Neuropsychiatric Disease and Treatment 2020
- Rossi ve ark.: Safety and recommendations for TMS use in healthy subjects and patient populations (IFCN uzman kılavuzu), Clinical Neurophysiology 2021
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; tıbbi tanı ve tedavinin yerine geçmez. Durumunuza özel değerlendirme için hekiminize başvurun.
Doç. Dr. Mehmet Sorar
Beyin ve sinir cerrahisi uzmanı. 1997'de Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi'nden mezun oldu; 2004'te uzmanlık, 2019'da doçentlik unvanını aldı. Özgeçmiş
İlgili tedavi sayfası: TMS Tedavisi